تست ترانزیستور و تعیین پایه ها با مولتی متر دیجیتال (اهم متر دیجیتالی)

تست  ترانزیستور ، یکی از مهارت های بسیار کاربردی است، که همۀ علاقه مندان به الکترونیک باید با آن آشنا باشند.

چگونگی تست ترانزیستور NPN  و PNP :

دوستان عزیز شما برای تست ترانزیستور BJT به یک مولتی متر (اهم متر دیجیتالی) که حالت تست دیود داشته باشه نیاز دارید.

ابتدا مولتی متر (اهم متر دیجیتالی) را بر روی تست دیود قرار دهید .
بعد پراب مولتی متر را به صورت تصادفی بر روی دو پایه ترانزیستور قرار دهید.
اگر مولتی متر عددی نشان نداد، پراب ها را بر روی پایه های دیگر قرار دهید .(جهت پراب هم مطرح است)
حالا که عدد بر روی مولتی متر رویت شد . یکی از پایه های مولتی متر را جابه جا کنید، تا عدد دیگری دیده شود.
اگر عددی مشاهده نشد ، پراب را سر جای قبلی خود گذارید و پراب دیگر را تغییر دهید تا عدد دیگری مشاهده کنید.
(شما در هر ترانزیستور دو عدد باید بتوانید مشاهده کنید.)
اگر نتوانستید دو عدد مشاهده کنید، و یا بیش از دو عدد مشاهده کردید .
و یا عددی که مشاهده کردید خیلی نزدیک به صفر (اتصال کوتاه ) بود ترانزیستور شما سوخته است.

حتماّ بخوانید
تست دیود و تعیین پایه های آن با مولتی متر دیجیتال (اهم متر دیجیتال)

نکته:

هر ترانزیستور NPN  و PNP  شامل دو عدد دیود است، و شما در اصل سلامت دیود های داخل ترانزیستور BJT را بررسی می نمایید.

شماتیک دیودی ترانزیستور برای تست ترانزیستور

چگونه PNP  یا NPN  بودن ترانزیستور را تشخیص دهیم؟

ترانزیستور NPN :

اگر شما برای دیدن دو عدد بر روی مولتی متر باید پراب سیاه رنگ را جا به جا نمایید و پراب قرمز ثابت است.
ترانزیستور شما NPN  است وترتیب پایه ها به صورت زیر خواهد بود.

پایه بیس: پراب قرمز که ثابت است ، بیس ترانزیستور می باشد.
پایه کلکتور : دو عدد خوانده شده بر روی مولتی متر کمی با هم متفاوت است عدد کمتر کلکتور است.
پایه امیتر: عدد بیشتر بر روی مولتی متر پایه امیتر است.

حتماّ بخوانید
رنگ مقاومت های الکتریکی و طریقه خواندن آنها

ترانزیستور PNP :

اگر شما برای دیدن دو عدد بر روی مولتی متر باید پراب قرمز رنگ را جا به جا نمایید و پراب سیاه ثابت است.
ترانزیستور شما PNP  است وترتیب پایه ها به صورت زیر خواهد بود.

پایه بیس: پراب سیاه که ثابت است ، بیس ترانزیستور می باشد.
پایه کلکتور : دو عدد خوانده شده بر روی مولتی متر کمی با هم متفاوت است عدد کمتر کلکتور است.
پایه امیتر: عدد بیشتر بر روی مولتی متر پایه امیتر است.

 

98 دیدگاه برای “تست ترانزیستور و تعیین پایه ها با مولتی متر دیجیتال (اهم متر دیجیتالی)

  1. عليرضا محمدحسینی گفته:

    سلام من یه برد کنترل led rgb دارم که سه تا ترانزیستور داره یکیش سوخته که میخوام عوضش کنم اما روی هیچکدوم از ترانزیستور ها هیچ عددی نداره چجوری میتونم مدلشو بفهمم و نمونشو بخرم

    • مارتین یوسفی گفته:

      شما اول باید نوع ترانزیستور را پبدا کنید.
      که این کار با تست دو ترانزیستور دیگر و داشتن دانش الکترونیک می توانید متوجه بشید.
      در مورد جریان و وتاژ ترانزیستور هم باید طیق ولتاژ و جریان مصرفی مدار ترانزیستور مناسب را انتخاب کنید.

  2. علی گفته:

    سلام خسته نباشی آقای مهندس من دوتا ترانزیستور روی برد موتور سیکلتم هس ک عدد هردوش ک روش نوشته در بالای ترانزیستور D1976 و پاین عدد نوشته ۲L4
    الان رفتم براش مثلشا بخرم شماره بالایی همونه ولس شماره پایینیش۸E6هس میخاستم بدونم شماره پایینیشم مهمه یا فقط شماره بالای ترانزیستور مهمه؟

  3. محسن گفته:

    سلام مهندس
    من یه برد دارم که یه ترایاک bta 16 ۶۰۰ داره که سوخته میتونم بجاش یه ترایاک bta 16 ۸۰۰ استفاده کنم

  4. محمد گفته:

    سلام برای تست ترانزیستور پایه های کلکتور و امیتر اصلا نباید به هم راه بدهند یا اگه جای پراب ها عوض کنیم وراه داد مشکلی نداره

    • مارتین یوسفی گفته:

      سلام آقا محمد.
      بستگی به ترانزیستور دارد.
      بعضی از ترانزیستور ها در پایه های کلکتور و امیتر دیود داخلی دارد ، که در یک جهت مولتی متر مقداری را نشان میدهد.

    • مارتین یوسفی گفته:

      با توجه به اطلاعات موجود در کاتالوگ ترانزیستور، میزان بهره جریان نوع a و d متفاوت است.
      ولی در لامپ های کم مصرف اهمیتی به این موضوع نمی دهند.
      هر دو آنها کار خواهد کرد.

    • علی گفته:

      باسلام و خسته نبتشید من ECUموتورما بازکردم دوتاترانزیستور به یک شماره و مشخصات داره ولی میزان اعداد دو ترانزیستور باهم حدود ۲۰ اختلاف دارن میخام ببینم سوختس یا سالمه؟
      و اینکه ولتاژ و مقدار امپرشا از کجا میتونم بفهمم

      • مارتین یوسفی گفته:

        سلام علی آقا .
        کد روی ترانزیستور را + کلمه datasheet را در گوگل جستجو کنید.
        اطلاعات کامل آن در قالب فایل PDF را دانلود کنید.

  5. اسماعیل گفته:

    سلام ایا درترانزیستور tl431a
    اگراعداد۵۵۰ و ۶۹۰ راداشته باشیم وامیتروکلکتور به صورت یکطرفه عدد۱۲۰۰رانشان دهد خرابه
    ۲- کلکتوروامیترنباید در هیچ جهتی راه بده؟

  6. سعید س گفته:

    سلام آقای یوسفی فکر کنم متن اشتباه تایپی داره. برای هر دو ترانزیستور نوع p و نوع n روش کاملاً یکسان برای تعیین کالکتور و امیتر مشخص شده اطفا تصحیح شود

    • مارتین یوسفی گفته:

      سلام آقا سعید.
      خیلی متشکرم از توجه شما، ولی در تست ترانزیستور p و n همه چیز مشابه است جزء رنگ پراب های مولتی متر که در متن رعایت شده.
      اگر اشتباه دیگری مورد نظر شما است ، لطفا مطرح نمایید.

  7. محسن گفته:

    با سلام میخواستم بدونم اگر بین عدد دوتا پایه های ترانزیستور ۵۰ تا اختلاف باشه آیا ترانزیستور سالمه یا سوخته

    • محسن گفته:

      سلام مهندس من یه ترانزیستور. BU406 خریدم اما ترانزیستور اورجینال نیست و خوب جواب نمیده از کجا باید اورجینالشو بشناسم و از کجا باید بخرم

      • مارتین یوسفی گفته:

        یکی از مشخصات کپی بودن ترانزیستور ظاهر آن است.
        ترانزیستور های کپی اکثرا چاپ نوشته بدی دارند.
        در تهران خیابان جمهوری پاساژ توکل چند تا فروشگاه هست که ترانزیستور های با کیفیتی میفروشند.
        ولی اسم فروشگاه ها یادم نمیاد.
        باید برید بگردید.
        قیمت این ترانزیستور ها نسبت به کپی شاید به ۱۰ برابر هم برسد.

  8. فرهاد گفته:

    سلام جناب یوسفی گرامی و ممنون بابت توضیحات صمیمانه شما.میخوام بدونم آیا براتون امکان داره مطلبی یا ویدیوئی در رابطه با تجزیه و تحلیل مدار و روش ولتاژ گیری برامون بذارید تا استفاده کنیم؟

    • مارتین یوسفی گفته:

      سلام آقا فرهاد.
      تحلیل مدار های الکترونیکی بحث گسترده ای است، و در قالب یک مقاله در وب سایت قابلیت ارائه ندارد.
      در حال تهیه دوره آموزشی ویدیوی هستیم ، که این موارد را یاد خواهید گرفت.
      ولی این دوره ها سه یا چهار ماه دیگر آماده ارائه خواهد بود.

  9. هوشنگ گفته:

    سلام اگر در تست ترانزیستور npn بیس به امیتر و ببس به کلکتور عدد درست نشان بده ولی کلکتور به امیتر ویا امیتر به کلکتور راه بده وعدد بالای ۱۰۰۰ نشان بده ترانربستور خرابه؟

      • مهزیار گفته:

        وقت بخیر و خدا قوت ، منم همچین مشکلی برام زیاد پیش اومده. مثلا c945 در کیت سویچ بنزین و گاز خودرو های دوگانه هنگام تعمیر و بررسی ترانزیستور ها با همچین مشکلی زیاد روبرو شدم لطفا یه توضیح مختصری اعلام بفرمائید. کلا همه جهته راه میدن و اعداد و ارقام عجیب نمایش داده میشود گاها به سالم بودن مولتی متر هم شک میکنم .

  10. Mazi1 گفته:

    با سلام.بسیار سپاسگزارم.برای من ک خیلی مبتدی هستم و علاقمند،همیشه دچار چکنم چکنم میشدم،بسیار ساده راحت و کامل بود.ممنوم

  11. حمید گفته:

    سلام. جناب مهندس من یه ترازیستور cep6060L دارم که سوخته. اما گیر نمیارم که بخرم. معادلش با مشخصات مشابه چه ترانزیستورایی هستن؟

    • مارتین یوسفی گفته:

      سلام آقا حمید چیز مشابه در ایران پیدا نکردم.
      می توانید سفارش بدید از چین بیارن.
      من سفارش های خارجی کوچیک را به فروشگاه چهره در تهران میدم.
      این هم آدرس سایت فروشگاه
      chehrehelec.com
      تماس بگیرید مذاکره کنید.

  12. محمد گفته:

    با سلام و خسته نباشید خدمت مهندس یوسفی
    من یک ترانزیستور ۱A42JXرو تست کردم .سه پایه ترانزیستور به صورت دو به دو به من عدد ۰٫۰۰۰۲رو می دهند .یعنی من با تست پایه ها به صورت دو به دو به عدد ۰٫۰۰۰۲میرسم .می خواستم بدونم که این ترانزیستور سوخته؟
    با تشکر

  13. هادی گفته:

    باسلام
    من دوتا ترانزیستور از نوه ۲sc2625 دارم و وقتی پروپهای مولتی متر را روی پایه هاش قرار میدم اصلا هیچ عددی نشون نمیده میخواستم ببنیم علتش چیه !!

  14. حسین گفته:

    درود بر شما
    بسیار عالی بود.
    سوال ؟
    طبق فرمایش شما و مشاهده فیلم ارسالی پایه بیس ترانزیستورها همیشه در وسط قرار ندارند
    سوالم این هست زمانی که ترانزیستوری در مدار سوخته باشد وما ترانزیستور سالمی تهیه و جایگزین میکنیم اگر جایگاه پایه بیس قطعه نو باترانزیستور سوخته متفاوت باشد
    تکلیف چیست ؟

    آیا باید با سیم کشی دستی ترانزیستور نو را جایگزاری کنیم

    سپاس.

    • مارتین یوسفی گفته:

      این طور که متوجه شدم، شما ترانزیستور مشابه با ترتیب پایه های متفاوت میخواهید در مدار استفاده کنید.
      اگر اکان دارد پایهای ترانزیستور را خم کرده و ترتیب آن را به صورت ترانزیستور قبلی در اورید.
      در غیر این صورت باید سیمکشی انجام شود.

  15. مرتضی تقی زاده گفته:

    سلام. از کجا بفهمیم که ترانزیستور سالم است؟ الان من ترانزیستور رو از روی برد جدا کردم ی ترانزیستور دو پایه ی گوشه ای به هم راه میدهند و بوق میخورد ولی ی ترانزیستور دیگر دو پایه ی گوشه ای عدد نشان میدهد یعنی علنا سه عدد مشاهده کردم که با هر بار عوض کردن جای پراب یکی را دیدم. و آیا هر ترانزیستور ۱۳۰۰۵ را که یکی کوچکتر و پلاستیکی است را میتوان با آن ترانزیستوری که جای پیچ دارد عوض کردن و جایگزین کرد؟

    • مارتین یوسفی گفته:

      با توجه به توضیحاتی که در ویدیو دادم.
      هر دو ترانزیستور شما سوخته است.
      در مورد سوال دوم .
      جواب منفی است.
      توان ترانزیستوری که جای پیچ دارد از آن یکی بیشتر است.

  16. محمد گفته:

    سلام وخسته نباشید خدمت شما،میخواستم ببینم یک ترانزیستور من دارم که اگه پایه وسط به بدنه ترانزیستور وصل کنم با تست بوق،نشون میدد که پایه وسط به بدنه وصله،ولی وقتی که با تست دیود امتحان میکنم پایه وسط به پایه سمت چپ عدد نشون میدد و وقتی پایه سمت راست را به پایه وسط امتحان میکنم هیچ عددی بهم نشون نمیدد،ولی وقتی پایه سمت چپ را بل پایه سمت راست امتحان میکنم عدد نشون میدد،حالا من سوال اینکه آیا امتحانی که من انجام دادم درسته آیا نرانزیستور من سالمه؟ممنون میشم من را راهنمایی کنید،و تشکر از وقتی که برای من میزارید

  17. حسن صادقی گفته:

    اگر اهمتر ما تست ترانزیستور داشته باشد چگونه ترانزیستور را تست کنیم .عمل تست ترانزیستور در دستگاه اهمتر

    • مارتین یوسفی گفته:

      تست ترانزیستور در مولتی متر ها در اصل برای اندازه گیری بتای ترانزیستور است.
      و به عنوان تستر بخواهید استفاده کنید کار دشواری است.
      چون هم باید مثبت یا منفی بودن ترانزیستور را بیابید ، و هم ترتیب پایه های آن را.

  18. ابراهیم گفته:

    سلام و درود خدمت شما مهندس عزیز و گرامی
    بسیار خرسند و سپاسگذارم بابت ارایه بی دریغ آموزش و اطلاعات شما همین مطلب شما را چندین سایت مثلا محترم در ازای مبلغی قابل دسترس میکردند
    درود به شرف و انسانیت شما جناب مهندس

  19. ملكي علي اصغر گفته:

    درود شب خوش جناب مهندس. برا اولین بار سایت شما رو دیدم خیلی روان و ساده تبیین میکنید سپاس دارم . تعمیرات ترازو انجام میدم و برا تشخیص قطعه سوخته هنوز اول راهم و آماتور. اما با دیدن این سایت به خودم امیدوار شدم ممنون

  20. حامد گفته:

    ضمن عرض سلام خسته نباشید
    در بعضی از سایت ها (خارجی) برای تشخیص pnp یا npn بودن ترانزیستور اینگونه بیان شده
    که اگرپراب قرمز رنگ مولتی متر را اگر به پایه وسط وصل کنیم همون base وصل کنیم اگر جریان راه داد که ترانزیستور ما مثبت pnp است واگر راه نداد وجای پرابها رو عوض کردیم
    یعنی سیم مشکی رنگ را به پایه ی وسطی وصل کردیم وجریان راه داد ترازیستور ما از نوع منفی npn است
    که با آنچه در این سایت گفته شده متفاوت است
    ممنون میشم من رو راهنمایی کنید

    • مارتین یوسفی گفته:

      سلام اقا حامد عزیز.
      اول از همه باید بگم که در ترانزیسور همیشه پایه بیس در وسط قرار ندارد.( در ویدیو هم پایه بیس در وسط قرار ندارد.)
      و در مورد دوم کاملا به صورت برعکس است.
      پرابی که بر روی پایه بیس قرار میگیرد، و با پایه های دیگر جریانی برقرار میکند.
      اگر پراب قرمز باشد، ترانزیستور نوع N است.
      و اگر پراب سیاه باشد، ترانزیستور نوع P است.

    • امیداسلامی گفته:

      احتمالا اون سایت خارجی با مولتی متر انالوگ یا همون عقربه ای توضیح داده
      در مولتی متر دیجیتال و انالوگ برای امتحان یا پیدا کردن پایه ترانزیستور جای پراپهای قرمز و مشکی تغییر میکنه

  21. رضا گفته:

    سلام و خسته نباشید بنده مولتی متر vc97 تهیه کردم که یک قطعه کوچیک رو نداره که به قیسمت hfe وصل میشه ممنن میشم بفرمایید این قطعه باید باشه و کارایی داره یا خیر ن تازه کار هستم با تشکر فراوان

  22. ایمان گفته:

    سلام خدمت شما ببخشید من دو تا ترانزیستور ۲n2222aفلزی دارم بیسشو تشخیص دادم … وقتی میخوام کلکتور و امیترش رو تشخیص بدم روی مولتی متر جفت اعداد شبیه به هم هستند بعنی مثلا۶۷۳ برای کلکتور و ۶۷۳ برای امیتر … در جفت ترانزیستور ها همین طور هست … در ضمن من با اون ها مدار چشمک زن برای امتحان ترانزیستور درست کردم و به صورت اتفاقی مدار روشن شد بدون تشحیص b وc ترانزیستور … میخواستم بدونم علت اینکه جفت اعداد کلکت و امیت یکی است چیه؟

    • مارتین یوسفی گفته:

      ترانزیسوری که شما دارید، یک ترانزیستور سیلیسیومی است.
      و طول کانال های امیتر و کلکتور تقریبا برابر است.
      برای همین عدد مشابه مشاهده میکنید.
      برای دریافت دیتاشیت ترانزیستور از لینک زیر استفاده کنید.
      www.st.com/resource/en/datasheet/cd00003223.pdf

  23. مجیدرضاحسینی گفته:

    سلام مطالبتون بسیاردرست بودشماواقعادوست داشتنی هستیدچرا.چونکه هرچی یادگرفتیدبه دیگران درست یادمیدهیدواین مرام امام علی است امیدوارم درزندگی همیشه موفق باشید منتظرمطالب بیشتری ازشمااستادبزرگوارهستیم

  24. بی امید گفته:

    سلام وقت بخیر
    اگر ما یه برد داشته باشیم و ترانزیستور ش سوخته باشه به و ندونیم چه ترانزیستوریه چجوری تشخیص باید بدیم چه ترانزیستوری روی مدار بسه بوده

    • مارتین یوسفی گفته:

      سلام دوست عزیز .
      اگر شماره ترانزیستور معلوم باشه می توانید شماره آن ترانزیستور را در اینترنت سرچ کنید، و اطلاعات کامل آن را استخراج کنید.
      ولی اگر شماره ترانزیستور از بین رفته، یا باید برد مشابه داشته باشید، که از روی آن شماره را بخوانید.
      یا دانش الکترونیک کافی داشته باشید، تا مدار را تجزیه و تحلیل کنید.

  25. واحد گفته:

    یعنی واقعا دستتون درد نکنه برای اولین باره فرقشونو متوجه شدم ول یه سوالم این بود برای ۳ پایه به بالا هم این امر جوابگو است یا نه

    • مارتین یوسفی گفته:

      متاسفانه خیر.
      در مدار های که ترانزیستور در آنها استفاده می شود، به دلیل وجود قطعات دیگر مولتی متر مقادیر غیر واقعی نشان می دهد.
      حتی در برخی مدار ها شاید اتصال کوتاه نشان دهد ، با این که ترانزیستور سالم است.

  26. رحیم عباس زادگان گفته:

    با سلام و خسته نباشید.با آرزوی توفیق روز افزون.کارهای شما مفید وکاربردی هستند.ممنون

    • مارتین یوسفی گفته:

      سلام علی آقای عزیز تست IGBT جزء آموزشهای هست که در آینده روی سایت قرار خواهد گرفت.
      سعی می کنیم هر چه زودتر آموزش را آماده کنیم.

  27. علی گفته:

    ترانزیستور رو از روی برد جدا کردم کامل و دوتا بودن ک یکیشون کلا سوخته بود ویکیشم اینجوری بوده نتایجش
    ممنونم از جوابگویی ولی من اینارو نسبت به بیس تست کردم ,الانم طبقه گفته شما ک اتصال کوتاه هستن چک کردم و دیدم ک کلکتورو امیتر در دو حالتی ک جای پرابهارو عوض کردم راه میدادن بهم و اهم داشتن ولی اهم هاشم متفاوت بودن

    • مارتین یوسفی گفته:

      عزیز ترانزیستور شما ۱۰۰% سوخته. دیدن عدد متفاوت در حالتی که پراب را معکوس قرار می دهید، امری عادی است.

      • علی گفته:

        اره سوختس.
        یه سوال دیگه ک داشتم این بود که چرا ترانزیستوری مثله c945 وd1207 ک منفی هستن و هنگامی پراب منفی رو به بیسشون وصل میکنی عددی نشون نمیده اما پراب مثبت رو به بیس وصل میکنی دقیق مشخص میکنه که بیس امیتر مقدارشون چقدر هست..با دو نوع دستگاهم امتحان کردم…خواستم بدونم دلیلش چی هست
        با تشکر

        • مارتین یوسفی گفته:

          به عکسی که در مطلب بالا هست توجه کنید.
          در داخل ترانزیستور در اصل دو تا دیود وجود دارد، که در ترانزیستور NPN هنگامی که پراب قرمز به بیس وصل است .
          دیود روشن می شود. و در ترانزیستور PNP این موضوع برعکس است.

  28. علی گفته:

    سلام طبق اموزش شما ک میگید همیشه مقدار کلکور کمتر از امیتره,
    یه ترانزیستور st13005a رو میخام تستش کنم و دیتا شیتش رو هم بدست اوردم و ترتیب پایه هاشم رو نشون داده و طبق مقداری ک من از تست پایه ها بدست اوردم و با مقایسه با دیتا شیت اون مقدار امیتر از کلکتور کمتره.حالا من میخام بدونم این ترانزیستور سوختس یا نه مقدار امیتر۰٫۰۰۳ وکلکتور۰٫۰۳۸
    با تشکر

    • مارتین یوسفی گفته:

      سلام دوست عزیز این نکته را باید به شما بگم که، ترانزیستور را حتما از روی برد در بیاورید بعد تست کنید.
      با توجه به ولتاژ بسیار کم در بین پایه های بیس و امیتر (۰٫۰۰۳) این دو پایه به هم اتصال کوتاه هستند.
      ترانزیستور شما سوخته است.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *