رله چیست؟ پایه های رله و کاربرد های آن در مدار های الکترونیکی

در مدار های الکترونیکی گاهی لازم می شود، تا یک وسیله برقی ۲۲۰ ولتی مانند لامپ یا الکترو موتور را روشن و خاموش کنیم.
ولی در عین حال می خواهیم مدار الکترونیکی ما از برق شهر ایزوله باشد.
یعنی هرگاه دستگاه در حال کار است، با دست زدن به آن خطر برق گرفتگی وجود نداشته باشد.
از طرفی اگر ایزوله بودن، در مدار ما اهمیت نداشته باشد.
باز هم برای روشن و خاموش کردن مصرف کننده های که جریان زیادی مصرف می کنند، با مشکل مواجه خواهیم شد.
زیرا مدار های الکترونیکی توان تامین جریان مورد نظر را نخواهند داشت.
در این موارد ما نیاز به استفاده از قطعه داریم به نام رله.

حتماّ بخوانید
خرید هویه: راهنمای ساده و کاربردی در خرید هویه مخصوص افراد مبتدی.

رله چیست؟

ساختمان داخلی رله

برای آن که یک وسیله برقی را روشن و خاموش کنیم. از کلید در مدار آن استفاده می کنیم.
کلیدها را به وسیله حرکت مکانیکی که توسط حرکت دست ما به وجود می آید عمل قطع و وصل را انجام می دهند.
حال می توان حرکت مکانیکی را توسط یک سیم پیچ که میدان مغناتیسی تولید می کند، انجام دارد.
به کلید های  که با یک سیم پیچ داخلی عمل قطع و وصل را انجام می دهند، رله می گویند.

کار کرد رله

پایه های رله

در تمامی رله ها دو پایه وجود دارد دارد که مربوط سیم پیچ آن است.
اکثر رله ها با برق DC کار می کنند.(و گاهی با برق AC)
ولتاژی که باید به سیم پیچ  اعمال شود تا relay کار کند بر روی آن درج شده است.
هرگاه برق dc مورد نیار به به پایه های سیم پیچ اعمال شود، تیغه های relay از حالت قبلی خود خارج شده. و با قطع ولتاژ از سیم پیچ، تیغه ها به حالت اولیه خود باز
می گردند.
هرگاه relay در حالت خاموش است.
به تیغه کلیدی که در حالت مدار باز است Normally Open یا (NO) گفته می شود.
به تیغه کلیدی که در حالت مدار بسته است Normally Closed یا (NC) گفته می شود.
به تیغه مشترک بین NO و NC در رله Common یا com گفته می شود.
برای درک بهتر به عکس بالا توجه کنید.

حتماّ بخوانید
دیود چیست ؟ و چه کاربردی در مدار های الکترونیکی دارد.

رله ها در ساده ترین حالت دارای چهار پایه هستن که با وصل برق به سیم پیچ دو تیغه را به هم وصل می کنند.
رله ها می توانند تیغه های خیلی بیشتری داشته باشند.(مثلا : ۱۰ تیغه هم زمان قطع یا وصل شوند.)

 

 

 

38 دیدگاه برای “رله چیست؟ پایه های رله و کاربرد های آن در مدار های الکترونیکی

  1. تزئینات تتری گفته:

    باسلام و عرض ادب.آقای یوسفی عزیز. شاید خودتون ندونید که این کارتون خیلی فراتر از داشتن یک سایت معتبر و معروف شدن هست. ولی شما دارید به کشورتون و مردم کشورتون خدمتی میرسونید که کمتر کسی به این درجه از لطف خدا میرسه. امیدوارم هیچ چیزی شما رو از ادامه این راه منع نکنه. این آدرس منه اگه هر کاری داشته باشید من در خدمتم. (برای حفظ حریم خصوصی ادامه دیدگاه از طرف مدیر سایت حذف شده.)

    • مارتین یوسفی گفته:

      با سلام.
      خیلی متشکرم از لطفی که به ما دارید.
      دیدگاه های مثبت شما همیشه باعث دلگرمی ما هست.

  2. Leilabrz گفته:

    باسلام . تفاوت رله با ترانزیستوری که برای سوییچ کردن در مدار استفاده میشه چیه و اگه یه ترانزیستور قبل رله قرار بگیره نقش ترانزیستور دقیقن چیه

    • مارتین یوسفی گفته:

      سلام.
      رله یک سویچ مکانیکی است، و ترانزیستور یک سوییچ الکترونیکی.
      رله شما از رله هم در برق dc و ac میتوانید استفاده کنید. ولی از ترانزیستور فقط در برق dc میتوانید استفاده کنید.
      رله کار ایزولاسیون انجام میدهد ، ولی ترانزیستور خیر.
      رله خیلی ارزانتر است نسبت به ترانزیستور.

      ترانزیستور قبل از رله برای تقویت جریان خروجی آی سی های فرمانده است، همچنین از ورود امواج الکترومغناطیس رله، به آی سی جلوگیری می کند.

  3. فرج الله گفته:

    اقای مهندس خیلی سپاس گزارم که وقت وانرژی و علم خود را در اختیار علایه مندان قرار میدهید.ارزوی خوب دارم برات.

  4. علیرضا گفته:

    با سلام و احترام
    آیا در سیم پیچ رله می توان به صورت پیوسته جریان الکتریسیته اعمال نمود و یا این اعمال باید به صورت لحظه ای انجام شود
    با سپاس

    • مارتین یوسفی گفته:

      بله شما میتوانید به صورت پیوسته به سیم پیچ رله جریان الکتریسته اعمال کنید به صورت یکنواخت.
      حتی به مدت چند روز، چند ماه و چند سال.

  5. محسن حسینی گفته:

    با سلام خسته نباشی یه سوال دارم ممنون میشم راهنمایی کنید میخوام یه جریان ۱۲ولت پشت سر هم وسریع قطع وصل کنم برای این کاررله جواب میده اگرنه ازچه قطعاتی میشه استفاده کرد.

    • مارتین یوسفی گفته:

      آقا محسن عزیز .
      این موضوع به چیزهای زیادی بستگی داره.
      ۱) منظور از سریع؟(چند ثانیه یا میلی ثانیه یا میکرو پانیه؟)
      ۲)بار مصرفی که به خروجی وصل میشود چیست؟
      ۳)جریان مصرفی مصرف کننده چند آمپر است؟
      ۴)چه مدت زمانی باید مدار در حال کار باشه؟
      و…

  6. امید گفته:

    سلام باتشکر ازمطالب خوبتون سوال داشتم درصورت امکان قبول زحمت بفرمایید.یه لامپ ۱۲ولت بابرقdc وهمچنینی یه شستی داریم شستی رو که فشارمی دهیم لامپ روشن میشه واگرشستی رورها کنیم لامپ خاموش میشه میتونیم بارله کاری کنیم که بایکبارفشاردادن شستی ورهاکردن آن لامپ روشن بمونه ممنونم

    • مارتین یوسفی گفته:

      بله این امکان وجود دارد.
      دوپایه شستی را به تیغه های NO و COM رله وصل کنید.
      و سیمپیچ رله را به دو پایه لامپ وصل کنید.

    • مارتین یوسفی گفته:

      خیلی متشکرم آقای عابدی عزیز .
      ایده جالبی بود ، حتما در آینده نزدیک تست رله را هم آموزش میدم.

  7. emad گفته:

    سلام خسته نباشید
    اقای یوسفی من یک سوال دارم من میخام ماژول رله را به به برق شهری وصل کنم تا لامپ را خاموش و روشن کنم میخاستم ببنیم مشکلی برای رله پیش نمیاد ؟؟؟

    • مارتین یوسفی گفته:

      تیغه رله را اگر به لامپ وصل کنید ، و رله از نظر جریان با لامپ هماهنگ باشد مشکلی وجود نخواهد داشت.

  8. حسین گفته:

    سلام یک سوال من موقعی که از رله الکترونیکی ۳۰ امپر به تنهایی ۱۵ امپر میکشم جواب میده ولی زمانی که با ۱۲ رله همین کار رو میخوام انجام بدم تیغه بعضی از رله ها می چسبه وجواب نمیده

  9. Desinger گفته:

    خیلی کوتاه، اما گویا بود و قابل فهم. آفرین. بعضی برای نوشتن همین موضوع، چند صفحه کاغذ حرام می‌کنند؛ طوری که مقدمه‌اش ده برابر اصل مطلب است! دنیای دیجیتال یعنی دنیای اختصار و خلاصه. ما امروزه در وب خیلی کم با مفهوم «خلاصه» و «اختصار» روبرو می‌شویم. به نظرم شما اولین سایتی باشید که رعایت می‌کنید! فلان سایت برای تعیین پایه‌های ترانزیستور ۵۰ سطر مطلب نوشته، طوری که دست آخر هیچ احدی نمی‌تواند بفهمد کداک پایه بیس، کدام امیتر و کدام کالکتر است!

  10. حسن گفته:

    سلام اقای یوسفی ممنون از اینکه پاسخ کاربران رو میدید یه سوال داشتم ، من میخوام با استفاده از دو شاسی فشاری ( یا یک شاسی هم فرقی نداره) یه ارمیچری رو در دو جهت بچرخونم دقیقا مثل اسبابازی هایی که یه سیم بهشون وصله وبا دوتا دکمه عقب جلو میره واگر هم قراره از یه شاسی استفاده بشه مثلا با یک بار فشار در یک جهت وبا بار دیگر در جهت دیگر پرخش داشته باشه ممنوت میشم اگه راهنمایی کنید

    • مارتین یوسفی گفته:

      شما نیاز به دو عدد شاسی فشاری ۳ پایه دارید.
      پایه وسط هر کلید به موتور وصل شود.
      و پایه های ۱ هر کلید به برق منفی.
      و پایه های ۳ هر کلید به برق مثبت وصل شود.

      • حسن گفته:

        ببخشید یه سوال دیگه من فکر کنم تا اون جایی که میدونم ( البته شما بهتر میدونید) یعنی اون طوری که دیدم برق به وسطی وصل میشه وپایه های بغلی یکی برق ثابت هست ودیگری وقتی میاد پایین وصل و اون ثابته قطع میشه اگر درست گفته باشم این طوری برق قطع نمیشه یا مثلا اتصالی نمیکنه؟؟ با تشکر از شما

  11. بهمن سبحانی گفته:

    با سلام و تشکر به خاطر مطالب علمی خوبتان ، من باطری سازی دارم و از مطالب شما جهت پیشبرد بهتر شغلم استفاده میکنم و از شما کمال تشکر را دارم . امیدوارم همیشه موفق باشید.

  12. Ehsan گفته:

    باسلام و خسته نباشید ببخشید من میخواستم طریقه نصب رله پنج پایه رو روی استارت برام توضیح بدید

    • مارتین یوسفی گفته:

      پایه های سیم پیچ را با کلید استارت سر کنید.(هر گاه کلید استارت را بزنید سیم پیچ فعال شود).
      پایه های com و NO را با استارت سری کنید.(با وصل شدن com به NO موتور استارت شروع به کار کند.)

  13. حميد رحيمي گفته:

    با سلام
    احتراما” علت بروز جرقه در زمان خاموش شدن رله بر روي تيغه ها چه مي باشد و به چه طريقي ميتوان مانع از بروز جرقه شد .با تشكر

    • مارتین یوسفی گفته:

      هرگاه به رله یک بار سلفی وصل باشد. انرژی ذخیره شده در بار سلفی در هنگام خاموش شدن بر روی تیغه های رله تخلیه می گردد.
      جهت جلوگیری از بروز این اتفاق یک خازن با تیغه های رله موازی می شود.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *